sĩ lâm
Trong xã hội phong kiến Việt Nam, sĩ lâm đóng vai trò quan trọng trong việc truyền bá đạo đức và học vấn.
Định nghĩa
- Danh từ (từ cũ, ít dùng trong ngôn ngữ hiện đại):
- Giới trí thức, giới nho sĩ, tầng lớp học thức trong xã hội phong kiến: "Sĩ lâm" dùng để chỉ tập thể những người có học vấn, thông thạo kinh sách, thường là các nhà nho, học giả trong xã hội cũ.
- Cộng đồng văn nhân: Chỉ nhóm người hoạt động trong lĩnh vực văn chương, học thuật, có địa vị xã hội và ảnh hưởng về tư tưởng.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Trong xã hội phong kiến Việt Nam, sĩ lâm đóng vai trò quan trọng trong việc truyền bá đạo đức và học vấn.
- Những ý kiến từ giới sĩ lâm thường được triều đình và dân chúng lắng nghe.
- Tác phẩm đó đã gây được tiếng vang lớn trong làng văn và cả giới sĩ lâm đương thời.
Các cách sử dụng nâng cao
- "Tiếng tăm trong sĩ lâm": có danh tiếng, được biết đến và kính trọng trong giới học giả, trí thức.
- Cụ đồ Nho ấy có tiếng tăm trong sĩ lâm cả vùng.
- "Bậc mô phạm của sĩ lâm": người được xem là hình mẫu, là thầy của giới trí thức.
- Ông được suy tôn là bậc mô phạm của sĩ lâm.
Biến thể và từ gần giống
- Sĩ phu (danh từ): từ cùng thời, cũng chỉ người trí thức có chí khí, lòng yêu nước, thường gắn với hành động cụ thể hơn là "sĩ lâm".
- Văn nhân (danh từ): người làm văn chương, có tài văn chương.
- Học giả (danh từ): nhà nghiên cứu, người có học vấn uyên thâm (từ hiện đại, phổ biến hơn).
- Trí thức (danh từ): tầng lớp những người lao động trí óc (từ hiện đại, nghĩa rộng).
Từ đồng nghĩa
- Giới học giả: giới những người làm công tác nghiên cứu học thuật.
- Giới nho sĩ: giới những người theo đạo Nho, có học vấn từ cử nghiệp.
- Giới trí thức tinh hoa: bộ phận trí thức ưu tú, có ảnh hưởng.
Lưu ý về cách dùng
- "Sĩ lâm" là một từ Hán Việt cổ, mang sắc thái trang trọng và hoài cổ. Từ này chủ yếu xuất hiện trong văn chương, sử sách hoặc các bài viết mang tính học thuật khi nói về xã hội phong kiến.
- Trong ngôn ngữ hiện đại, người ta thường dùng các từ như "giới trí thức", "giới học thuật", "giới văn nghệ sĩ" thay thế cho "sĩ lâm" để phù hợp với ngữ cảnh hiện tại.